W dniu 19 listopada 2025 roku na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach odbyła się VIII konferencja naukowa „Wieś polska podczas II wojny światowej – Sprawcy zbrodni na mieszkańcach wsi polskiej 1939–1945”.
Konferencję otworzył komunikat dr Jochena Böhlera, niemieckiego historyka zajmującego się badaniami nad historią niemieckiej okupacji Polski w latach 1939–1945. W kolejnej części spotkania prelekcje zostały podzielone na V paneli tematycznych zatytułowanych: „Terror niemiecki na wsi polskiej w latach 1939–1945”, „Zbrodnie na mieszkańcach wsi polskiej. Sprawcy indywidualni”, „Zbrodnie na mieszkańcach wsi polskiej. Sprawcy zbiorowi”, „Zbrodnie na mieszkańcach wsi polskiej. Przykłady pacyfikacji” oraz „Powojenne losy zbrodniarzy niemieckich”.
Kilkunastu prelegentów w swoich referatach przedstawiło wyniki najnowszych badań. Naukowcy w czasie konferencji poruszyli wiele wątków historycznych dotyczących sprawców zbrodni dokonanych na polskich wsiach w czasie II wojny światowej, ale również aspektów przebiegu powojennych śledztw mających na celu doprowadzenie przed organy ścigania odpowiedzialnych za zbrodnie przeciwko ludzkości. Istotne było również zaprezentowanie nieznanych dokumentów, zdjęć oraz relacji świadków tych tragicznych wydarzeń. Każdy z paneli tematycznych zakończył się również dyskusją.
Podsumowując konferencje i dziękując uczestnikom, Naczelnik Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach dr Robert Piwko podkreślił, że mimo tak trudnego tematu, dotykającego w tym roku istoty zła, skupiającego się na zbrodniarzach, prelegenci nie tylko wykazali się profesjonalizmem, ale też uniknęli łatwej sensacji, zachowując szacunek dla ofiar.
To już VIII konferencja organizowana wspólnie przez Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, Delegaturę Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach oraz Muzeum Wsi Kieleckiej – Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie. Patronaty medialne nad wydarzeniem objęło TVP Historia oraz Radio Kielce. Bardzo dziękujemy za wartościowe dyskusje i wszystkim przybyłym za obecność.
